مقدمه

به نام خدا، سلام!

مسیر یادگیری در کوئرا کالج

سیستم امتیازدهی و دریافت گواهی

یه الگوی با ریتم!

متلب، یک زبان برنامه‌نویسی

نصب متلب

بزن بریم!

متغیر و انواع داده

درسنامه‌های کوئرا کالج

اهداف فصل

چاپ خروجی

نقطه سرخط!

خطای نحوی!

تمرین‌های کوئرا کالج

سلام به ما!

متغیرها

چطور از متغیرها استفاده کنیم؟

خروجی پیشرفته

محک

ورودی

انواع داد‌ه‌ها

جابه‌جا

منو خروجی بده!

اعمال حسابی

کاشی‌کاریِ کف استخر

تبدیل نوع متغیر

صحیح ساز

آرایه‌

ماتریس‌

رشته‌

ورودی پیشرفته

شطرنج حرفه‌ای

من کجام؟

کدنویسی تمیز

متلب‌دان!

توابع آماده

توابع ریاضی

بازی با ریاضی

گرد کردن اعداد

توابع مثلثاتی

همه‌اش مثلثثثثثه!

توابع ساخت ماتریس

ماتریکس

تولید اعداد

عددبازی

تولید اعداد تصادفی

پِلات‌ها

نمودار خطی

خط‌های پیچیده‌تر

۱۲۷ ساعت!

خوشگلاسیون!

دکترایی‌ها!

نمودار مستطیلی

دهک‌بندی در برره!

نمودار پراکندگی

پنجمین خورشید!

نمودار دایره‌ای

مختارپایه!

ساب پلات

Hold on!

تقاطع!

نمودارهای سه‌بعدی

اینتراستتار!

نمودار های mesh و surf

شِرِک!

کدنویسی تمیز!

وِکتور و ماتریس

آنچه گذشت!

ماتریس بازی!

اپراتورهای وکتور

جمع التفاریق!

اجتماع‌المشترکات یا ضرب‌المکسرات!

توابع آماده وکتورها

انحراف اخلاقی!

قلیل‌الکثیرات!

اپراتورهای ماتریس

جمع‌الضرب!

ترادترمینان!

توابع آماده ماتریس

مرتب‌‌السطور و الستون!

پایان بازی کثیف!

شرط

شرط در متلب

چند شدی؟

یخ

عملگرهای منطقی

پیتزا هر چه بیشتر، بهتر

متغیرهای منطقی

سوییچ کِیس

لامپ اضافی خاموش!

باگ و دیباگ

باگ

دیباگ

کمک!

فلگ

بریک پوینت

انواع بریک پوینت

خطایابی

حلقه

تکرار کن!

حلقه شمارشی

تعقیب و گریز!

فرد چاپ کن!

ب.م.م تِرَک‌ها

حلقه پیشرفته

شیفت

حلقه شرطی

حلقه ورودی

تاس

حلقه‌های تودرتو

آسمان شکر‌آباد

خیلی شفتالو

دیباگ در حلقه‌ها

تابع

M-Files و توابع

تابع در متلب

نکات تابعی!

ب.م.م آلبوم

اینجا یا همه‌جا!

برگشت!

اس‌تی‌یاب

توابع ناشناس

اعداد اول

تابع بازگشتی

فیبوناچی‌ها

مثلث خیام پاسکال

تیک‌تاک!

دیباگ در توابع

کار با فایل

انواع فایل

مدیریت فایل

خواندن فایل در متلب

نوشتن در فایل

فایل دوجانبه

نشانگر متن

ریاضیات مهندسی

جبرخطی

عدد و بردار ویژه

معادلات خطی و درجه ۲

محاسبات نمادین

مشتق

انتگرال

تبدیل لاپلاس

حل معادله و دستگاه معادلات

معادلات دیفرانسیل

تا اینجا یاد گرفتیم چطور باید الگوریتم بنویسیم و دستورات قابل فهم رایانه را مرحله‌به‌مرحله و با ترتیب درست ایجاد کنیم. حالا باید با زبانی که رایانه می‌فهمد، این دستورات را به آن منتقل کنیم.

شاید برایتان جالب باشد که اولین رایانه‌های ساخته شده توسط بشر، به بزرگی یک اتاق بودند و با لامپ ساخته شده بودند. اگر برای روشن و خاموش بودن لامپ‌ها، به‌ترتیب عدد ۱ و ۰ را در نظر بگیریم، می‌توانیم کل اطلاعات را به کمک تبدیل به مبنای ۲ در رایانه ذخیره کنیم و محاسبات و دستورات را روی آن‌ها انجام دهیم. درست حدس زدید! فلسفه‌ی زبان صفر و یک کامپیوتر، همین لامپ‌های روشن و خاموش است!

![توضیح تصویر](/qbox/download/VGcML1J5FQ/Picture4.jpg)

اگر کمی با تبدیل مبناها سر و کله بزنید، متوجه می‌شوید که یادگرفتن زبان صفر و یک و اصیل رایانه کار بسیار سخت و دشواری است و اصلاً نمی‌صرفد! به همین منظور به تعدادی مترجم و مُفسّر نیاز داریم تا با زبانی که به زبان انسان نزدیک است، دستورات را به رایانه منتقل کنیم. این مترجم باید دستوراتی که از ما تحویل گرفته را به زبان صفر و یک تبدیل کند و به رایانه بدهد، رایانه برنامه را اجرا کند و نتیجه را به مترجم دهد و مترجم یک‌ بار دیگر اطلاعات را برایمان از صفر و یک به زبان قابل فهم برای انسان ترجمه کند. این مسیری است که باید در تمام برنامه‌ها طی شود و زبان‌های برنامه‌نویسی این وظیفه خطیر را بر عهده دارند!

بنابراین به کمک زبان‌های برنامه‌نویسی رایج می‌توانیم با زبانی نزدیک به زبان انسان، دستورات را به رایانه بدهیم و برنامه‌های متنوعی ایجاد کنیم. یکی از این زبان‌های برنامه‌نویسی، زبان مطلب نه!، **متلب (*Matlab*)** است. متلب ویژگی‌های بسیار زیادی دارد، از جمله‌ی این ویژگی‌ها می‌توان به کاربرد در **تحلیل داده** و **کارهای پژوهشی** یا **مهندسی** اشاره کرد.

زبان متلب یک زبان **مُفسری** (*Interpreted*) است؛ یعنی کد‌های آن خط‌به‌خط خوانده شده و به صفر و یک‌هایی که برای کامپیوتر قابل فهم هستند تبدیل می‌شود، بنابراین برای کار با آن لازم است مفسر آن که هم‌نام این زبان (*MATLAB*) است را داشته باشید.


----------
# متلب از کجا آمد؟
در ابتدا **متلب** یک محاسبه‌کننده‌ی عبارات ماتریسی بود و کاربران تنها می‌توانستند همانند ماشین‌حساب از آن برای محاسبه‌ی عبارات ماتریسی استفاده کنند. این برنامه با زبان *Fortran* توسعه داده شده بود و لازم بود افراد برای نوشتن هر دستور غیر از چند دستور آماده‌ی آن، دستورات منبع اصلی (*Source Code*) را دریافت کنند و به زبان *Fortran*، روتین و برنامه‌ی خود را بنویسند.

اما متلب دچار دگرگونی شد و با معرفی نسخه‌ی تجاری، این برنامه به زبان *C* مهاجرت کرد و تبدیل به یک زبان برنامه‌نویسی شد. این نسخه به کاربران اجازه داد به زبان *MATLAB* برنامه‌های خود را بنویسند و محاسبات را انجام دهند.

<details class="orange">
<summary>**متلب یعنی چی؟**</summary>
شاید براتون سوال شده باشه که چرا متلب؟ خب متلب به انگلیسی همون *MATLAB* است که مخفف *MATrix LABratory* است و علت این نام‌گذاری اینه که متلب برای کار با ماتریسه :)
</details>

## ریشه در ریاضیات به قامت برنامه‌نویسی
نحوه‌ی انجام محاسبات ماتریسی متلب بر پایه تز و تحقیقات آقای جیمز هاردی ویلکینسون (*J. H. Wilkinson*) است. این تحقیقات در سال‌های ‍۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰ برای حل معادلات خطی - ماتریسی و به دست آوردن مقدار ویژه‌ی ماتریس‌ها منتشر شد.

در سال ۱۹۷۰، محققان شروع به تبدیل فرمول‌های آقای ویلکینسون به زبان *Fortran* کردند و دو مجموعه از دستورات به نام‌های *EISPACK* **(آیس‌پک نه!)** و *LINPACK* به وجود آمد. یکی از افرادی که در توسعه این دستورات نقش داشت آقای کلیو مولر (*Cleve Moler*) ریاضی‌دان و برنامه‌نویس بود. در اوایل دهه‌‌ی ۸۰ میلادی او راهی برای استفاده‌ی راحت‌تر از این دستورات بدون نیاز به نوشتن برنامه‌ای به زبان *Fortran* توسعه داد و **متلب** متولد شد.

![متلب](https://quera.org/qbox/download/FFP2iW5a2r/1669738719908.jpg)

همان‌طور که اشاره شد، متلبِ اولیه تنها می‌توانست از دستورات آماده در *EISPACK* و *LINPACK* استفاده کند و برای اضافه‌کردن هر دستور جدید، باید این دستور به زبان *Fortran* نوشته شده و به کدهای متلب اضافه می‌شد. در آن زمان آقای مولر برای تفریح و سرگرمی و راحت‌شدن کار دانشجویانش این کار را آغاز کرد؛ ولی در سال ۱۹۸۳، آقای جک لیتل (*Jack Little*) متلب را بر پایه‌ی زبان *C* توسعه داد و نهایتاً زبان برنامه‌نویسی متلب ایجاد شد. اولین نسخه‌ی تجاری متلب برای کامپیوترهای *IBM* توسط شرکت *MathWorks* منتشر شد. توسعه متلب هنوز متوقف نشده است و هر سال ۲ نسخه از آن منتشر می‌شود. اکنون متلب علاوه بر زبان *C*، زبان‌هایی چون *++C* و *Java* را نیز در دل خود جای داده است.

اگر به تاریخچه‌ی متلب علاقه‌مندید، پیشنهاد می‌کنیم این مطالب را بخوانید:

+ [تاریخچه‌ی متلب](https://www.mathworks.com/company/technical-articles/a-brief-history-of-matlab.html)
+ [ریشه‌های متلب](https://www.mathworks.com/company/technical-articles/the-origins-of-matlab.html)

# کاربرد متلب
همان‌طور که متوجه شدید، متلب بیشتر از توسعه نرم‌افزار، جنبه‌ی تحقیقاتی دارد و امروزه این زبان برای انجام انواع محاسبات در حوزه‌های ریاضیات، آمار، پردازش تصویر و صوت (به طور کلی پردازش سیگنال)، کنترل سیستم، هوش مصنوعی و یادگیری عمیق، شبیه‌سازی و سایر حوزه‌های مهندسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از مزایای این زبان، مصوَرسازی (*Visualization*) بسیار آسان آن است که شما را از کتابخانه‌های متعدد بی‌نیاز می‌کند! یعنی همه چیز آماده است و کافی است یک دستور بنویسید.

# ویدیوی آموزشی!
%video:/video/player/eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJ2aWRlb191cmwiOiJodHRwczovL3N0cmVhbS5xdWVyYXZpZGVvLmlyL2NvbGxlZ2UvNjYyYjkwZDctMmI5ZS00NDhjLWI5MzctYTRmOGFiZDI1ZTVmL3BsYXlsaXN0Lm0zdTgiLCJ0aHVtYm5haWxfdXJsIjoiIiwiZXhwaXJlc19hdCI6MTc4NTM2Njg4N30.VXgCGrr9b89E6BoRiW4dKvKPIZIrzc2o3NAVrbMew7o%

برنامه‌نویسی متلب