مقدمه

پیش‌گفتار

نگاه کلی به کالج شبکه

قالب کوئرا کالج

گواهی کوئرا کالج

مقدمه‌ای بر شبکه‌های کامپیوتری

اهداف فصل

اینترنت چیست؟

فناوری‌های دسترسی به شبکه

ارتباطات و رسانه‌های انتقال

انواع شبکه‌های کامپیوتری

شبکه‌ای از شبکه‌ها

سوئیچینگ مداری و بسته‌ای

عملکرد شبکه‌های پکت سوئیچ

سنجش کیفیت شبکه پکت سوئیچ

معماری شبکه‌های کامپیوتری

شبکه سناریو: مقدمه‌ای بر شبکه

تاریخچه اینترنت: آرپانت

تاریخچه اینترنت: دوران قواعد مشترک

تاریخچه اینترنت: تکثیر شبکه‌ها

تاریخچه اینترنت: ظهور وب جهانی

تاریخچه اینترنت: قرن بیست و یکم

راز‌های گوگولیِ گوگل!

مروری بر تاریخچه اینترنت: آرپانت تا وب۳!

مبانی لینوکس و ابزار‌های شبکه

آماده‌سازی لَب: نصب لینوکس و داکر

مروری بر لینوکس: دستورات، پایپ‌لاین‌ها و استریم‌ها

مروری بر لینوکس: مدیریت فایل‌ها

سلام شبکه!

مرتب‌سازی پروژه

مروری بر لینوکس: مشاهده راحت‌تر فایل‌ها

مروری بر لینوکس: کاربرها، گروه‌ها و دسترسی‌ها

نبرد دسترسی

مروری بر اسکریپت‌نویسی بَش: متغیر، آرایه و هَش‌مَپ

مروری بر اسکریپت‌نویسی بَش: ساختار شرطی و حلقه‌ها

ماشین حساب بهتر!

محاسبه‌گر مساحت

متغیر‌های محیط‌سلیبی

دستورات ip و ifconfig

المپیک شبکه‌های کامپیوتری

دستورات traceroute ،ping و route

شبکه‌گردی

دستورات netstat و ss

مهندس سخت‌گیری شبکه!

کار با فایل‌های پیکربندی شبکه

ترویج شبکه‌‌کاری

آشنایی با دستورات curl و wget

استاد کرلر

آشنایی با دستورات tcpdump و tshark

معینه شارک!

آشنایی با دستورات dig ،nslookup و host

نیما نیم سیستم

آشنایی با مدل‌های شبکه

مدل‌های شبکه

پروتکل‌ها در شبکه

کپسوله‌سازی داده

سوئیچینگ مداری یا مدارگزینی: نگاه اجمالی

سوئیچینگ مداری یا مدارگزینی: تقسیم منابع

شبکه‌سناریو: مدل‌های شبکه ۱

بسته‌ها

انتقال بسته‌ها

مسیریابی در روترها

شبکه‌سناریو: مدل‌های شبکه ۲

مروری بر مدل‌های شبکه: مدارگزینی تا مسیریابی!

لایه اول: اپلیکیشن

نگاهی عمیق‌تر به لایه اپلیکیشن

سرویس‌های لایه انتقال

برنامه، پروتکل و آدرس‌دهی آن‌ها

وب و HTTP: نگاه اجمالی

وب و HTTP: قالب پیام‌های درخواست

وب و HTTP: قالب پیام‌های پاسخ

وب و HTTP: سرورهای پراکسی و کَش

وب و HTTP: هدرهای کَشینگ

وب و HTTP: مباحث تکمیلی

شبکه‌سناریو: تحلیل بحران در لایه‌های شبکه

پیام الکترونیکی یا ایمیل: نگاه اجمالی

پیام الکترونیکی یا ایمیل: پروتکل ارسال

پیام الکترونیکی یا ایمیل: پروتکل‌های دریافت

سیستم نام دامنه یا DNS: نگاه اجمالی

سیستم نام دامنه یا DNS: عملکرد DNS

سیستم نام دامنه یا DNS: رکوردها

سیستم نام دامنه یا DNS: پیام‌ها

سیستم نام دامنه یا DNS: مباحث تکمیلی

پروتکل انتقال فایل یا FTP: نگاه اجمالی

پروتکل انتقال فایل یا FTP: ساختار مکالمات

توزیع فایل همتا‌به‌همتا یا P2P: نگاه اجمالی

توزیع فایل همتا‌به‌همتا یا P2P: پروتکل BitTorrent

توزیع فایل همتا‌به‌همتا یا P2P: عملکرد BitTorrent

برنامه‌نویسی سوکت با UDP

برنامه‌نویسی سوکت با TCP

لایه دوم:‌ انتقال

نگاهی عمیق‌تر به لایه انتقال

تعامل لایه انتقال با لایه شبکه

مالتی‌پلکسینگ و دی‌مالتی‌پلکسینگ

پروتکل UDP: انتقال بدون اتصال

پروتکل UDP: سرویس تشخیص خطا

انتقال قابل اعتماد: چالش اول

انتقال قابل اعتماد: چالش دوم

انتقال قابل اعتماد: انتقال خط لوله‌ای

انتقال قابل اعتماد: مکانیزم GBN

انتقال قابل اعتماد: مکانیزم SR

پروتکل TCP: انتقال اتصال‌گرا

پروتکل TCP: ساختار سِگمنت‌ها

پروتکل TCP: زمان رفت‌وبرگشت یا RTT

پروتکل TCP: انتقال قابل اعتماد

پروتکل TCP: کنترل جریان

پروتکل TCP: مدیریت اتصالات

مبانی کنترل ازدحام در شبکه‌های کامپیوتری

کنترل ازدحام در TCP: رویکرد کلاسیک، بخش اول

کنترل ازدحام در TCP: رویکرد کلاسیک، بخش دوم

کنترل ازدحام در TCP: رویکرد کلاسیک، بخش سوم

کنترل ازدحام در TCP: رویکردهای پیشرفته

کنترل ازدحام در TCP: تسهیم عادلانه

پروتکل QUIC

لایه سوم: شبکه، صفحه داده

نگاهی عمیق‌تر به لایه شبکه

مسیریابی و ارسال پکت‌ها

آشنایی مقدماتی با صفحه کنترل

مدل سرویس شبکه

روترها: اجزای یک روتر

روترها: پورت‌های ورودی و ارسال مبتنی‌بر مقصد

روترها: عملیات سوئیچینگ

روترها: الگوریتم‌های زمان‌بندی پکت‌ها

پروتکل اینترنت یا IP: آدرس‌دهی، بخش اول

پروتکل اینترنت یا IP: آدرس‌دهی، بخش دوم

پروتکل اینترنت یا IP: ساختار دیتاگرام IPv4

پروتکل اینترنت یا IP: تکه‌تکه‌شدن دیتاگرام‌های IP

پروتکل اینترنت یا IP: اختصاص IP به‌صورت پویا با پروتکل DHCP

پروتکل اینترنت یا IP: سرویس NAT

پروتکل اینترنت یا IP: استاندارد IPv6

پروتکل اینترنت یا IP: رمزنگاری با IPsec

فورواردینگ تعمیم‌یافته و SDN

میدل‌باکس‌ها و کاربردهای آن‌ها

مفاهیم پیشرفته لایه شبکه: تونل‌زنی

مفاهیم پیشرفته لایه شبکه: مفهوم ENS

لایه سوم: شبکه، صفحه کنترل

مقدمه‌ای بر صفحه‌ی کنترل

الگوریتم‌های مسیریابی: نگاه اجمالی

الگوریتم‌های مسیریابی: حالت‌پیوند (LS)

الگوریتم‌های مسیریابی: بردارفاصله (DV)

شبکه‌سناریو: چالش‌های واقعی در مسیریابی

مسیریابی درون‌سیستمی (Intra-AS): پروتکل OSPF

مسیریابی بین ISPها (Inter-AS): پروتکل BGP

شبکه‌های نرم‌افزارمحور (SDN): معماری

شبکه‌های نرم‌افزارمحور (SDN): عملکرد

ICMP: پیام‌رسان ضروری لایه‌ی شبکه

ICMP: گزارش خطا

لایه چهارم: اتصال

معرفی لایه‌ی اتصال

خدمات لایه‌ی اتصال

تشخیص و تصحیح خطا: چرا و چگونه؟

تشخیص و تصحیح خطا: بررسی توازن

تشخیص و تصحیح خطا: روش‌های عملی

دسترسی چندگانه: مشکل «مهمانی شلوغ»

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های تقسیم کانال

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های دسترسی تصادفی - ALOHA

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های دسترسی تصادفی - CSMA

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های نوبتی

آدرس‌دهی MAC و پروتکل ARP

فریم‌بندی و تکامل اترنت

سوئیچ لایه‌ی اتصال

مجازی‌سازی شبکه‌ی محلی

مقدمه‌ای بر MPLS

عملکرد MPLS

کاربردهای مدرن MPLS

معرفی شبکه‌های دیتاسنتر

معماری‌های مدرن دیتاسنتر

تولد یک هویت در شبکه با DHCP

ترجمه‌ی دوزبانه با DNS و ARP

ارتباط وب و تحویل محتوا

شبکه‌های بیسیم و سیار

مقدمه‌ای بر WiFi و استانداردهای IEEE 802.11

اسکن و اتصال در شبکه‌های بی‌سیم

پروتکل لایه MAC در شبکه‌های بی‌سیم

ساختار فریم در IEEE 802.11

شبکه‌سناریو: از 802.11b تا 802.11ax، مشکلات رایج شبکه‌های بی‌سیم

تحرک‌پذیری در یک IP Subnet

شبکه‌های بلوتوث (Bluetooth)

شبکه‌های سلولی، 4G و 5G

معماری و اجزای شبکه‌های سلولی 4G LTE

شبکه‌سناریو: چالش‌های لایه MAC و مدیریت انرژی در Wi-Fi

شبکه‌های سلولی نسل پنجم (5G)

رمزنگاری در شبکه‌های بی‌سیم

شبکه‌سناریو: چالش‌های تحرک‌پذیری و پایداری

شبکه‌تمرین: بیسیم تا رمزنگاری در شبکه‌های بیسیم

ادامه راه

پشتیبانی شبکه: نقشه راه و ابزار

پشتیبانی شبکه: یک روز از دید پشتیبان شبکه

مدیریت شبکه: دیدپذیری و نگهداری هوشمند

مدیریت شبکه: یک روز از دید ادمین شبکه

مهندسی شبکه: طراحی، استقرار و خودکارسازی

مهندسی شبکه: یک پروژه چندماهه از دید مهندس شبکه

سایر مشاغل حوزه شبکه

# سیستم امتیازدهی

عملکرد شما در این دوره با یک سیستم امتیازدهی سنجیده می‌شود. با حل موفقیت‌آمیز هر تمرین، امتیاز مشخصی به شما تعلق می‌گیرد. این سیستم به گونه‌ای طراحی شده‌است که هم ابزاری برای سنجش پیشرفت و هم راهکاری برای کمک به شما در مسیر یادگیری باشد. امتیاز شما دو کاربرد اصلی دارد:

+ **تعیین سطح گواهی:** مجموع امتیازاتی که در پایان دوره کسب می‌کنید، سطح موفقیت شما را در گواهی پایان دوره مشخص خواهد کرد.
+ **مشاهده‌ی راه حل:** در صورتی که در حل یک تمرین با چالش جدی مواجه شدید، می‌توانید با استفاده از بخشی از امتیاز کسب‌شده‌ی خود، پاسخ آن را مشاهده کنید. این قابلیت به شما کمک می‌کند تا در مسیر یادگیری متوقف نشوید، اما به خاطر داشته باشید که استفاده از آن، امتیاز نهایی شما را کاهش می‌دهد. بنابراین، مدیریت هوشمندانه‌ی امتیازات بخشی از فرایند یادگیری شماست.


# الزامات تکمیل دوره

برای پیش‌روی در دوره و دریافت گواهی پایان دوره، لازم است در هر فصل به **حداقل درصد پیشرفت** مشخص‌شده در جدول زیر پیش از اتمام زمان دوره دست یابید. این پیشرفت بر اساس درس‌نامه‌های مطالعه‌شده و تمرین‌های حل‌شده محاسبه می‌شود.

| نام فصل | پیشرفت موردنیاز |
| :---: | :---: |
| مقدمه | ٪۱۰۰ |
| مقدمه‌ای بر شبکه‌های کامپیوتری | ٪۹۰ |
| مبانی لینوکس و ابزارهای شبکه | ٪۷۵ |
| آشنایی با مدل‌های شبکه | ٪۹۰ |
| لایه‌ی اول: اپلیکیشن | ٪۷۰ |
| لایه‌ی دوم: انتقال | ٪۸۰ |
| لایه‌ی سوم: شبکه، صفحه‌ی داده | ٪۸۰ |
| لایه‌ی سوم: شبکه، صفحه‌ی کنترل | ٪۸۰ |
| لایه‌ی چهارم: اتصال | ٪۷۰ |
| شبکه‌های بی‌سیم و سیار | ٪۷۵ |
| ادامه‌ی راه | ٪۰ |

فصل **«ادامه‌ی راه»** به‌عنوان منبع تکمیلی است و پیشرفت در آن برای دریافت گواهی الزامی نیست.

<details class="blue" open>
<summary>**مهلت دوره و تمدید آن 📅**</summary>
شما برای گذراندن این دوره **۱۲۰ روز** مهلت دارید، که این مهلت از زمان شروع فصل **مبانی لینوکس و ابزار‌های شبکه** محاسبه می‌شود. اگر تا انتهای زمانِ گفته‌شده نتوانستید دوره را تمام کنید، نگران نباشید. امکان **تمدید** دوره به دفعات دلخواه وجود دارد و هم‌چنان امکان دریافت گواهی را خواهید داشت. 

در صورت **عدم تمدید** مهلت دوره، امکان پیش‌روی در کالج (خواندن درس‌نامه‌های جدید و ارسال تمرین‌ها) را نخواهید داشت.
</details>

# سطوح گواهی

گواهی پایان دوره بر اساس مجموع امتیازات نهایی شما و در یکی از چهار سطح زیر صادر می‌شود:

+ **سطح $\textbf{Perfect}$:** برای امتیاز ۵۰۰۰ و بالاتر
+ **سطح $\textbf{Very Good}$:** برای امتیاز بین ۴۰۰۰ تا ۴۹۹۹
+ **سطح $\textbf{Good}$:** برای امتیاز بین ۳۰۰۰ تا ۳۹۹۹
+ **سطح $\textbf{Fair}$:** برای امتیاز کمتر از ۳۰۰۰

<details class="green" open>
<summary>**ارتقاء سطح گواهی پس از تکمیل دوره**</summary>
پس از به پایان رساندن دوره با حداقل درصدهای موردنیاز و **پیش از دریافت گواهی** نیز این فرصت را دارید تا با حل تمرین‌های باقی‌مانده یا اختیاری، امتیاز خود را افزایش داده و سطح گواهی خود را ارتقا دهید.

توجه داشته باشید که **گواهی دوره تنها یک بار برای شما صادر خواهد شد** و باید افزایش امتیازات خود را پیش از دریافت آن انجام دهید.

</details>

| ![نمونه گواهی](https://quera.org/qbox/download/4SCR75uD0b/certificate.png) |
| :-: |
| *نمونه‌ی گواهی دوره.* |

آموزش عملی شبکه‌های کامپیوتری