مقدمه

پیش‌گفتار

نگاه کلی به کالج شبکه

قالب کوئرا کالج

گواهی کوئرا کالج

مقدمه‌ای بر شبکه‌های کامپیوتری

اهداف فصل

اینترنت چیست؟

فناوری‌های دسترسی به شبکه

ارتباطات و رسانه‌های انتقال

انواع شبکه‌های کامپیوتری

شبکه‌ای از شبکه‌ها

سوئیچینگ مداری و بسته‌ای

عملکرد شبکه‌های پکت سوئیچ

سنجش کیفیت شبکه پکت سوئیچ

معماری شبکه‌های کامپیوتری

شبکه سناریو: مقدمه‌ای بر شبکه

تاریخچه اینترنت: آرپانت

تاریخچه اینترنت: دوران قواعد مشترک

تاریخچه اینترنت: تکثیر شبکه‌ها

تاریخچه اینترنت: ظهور وب جهانی

تاریخچه اینترنت: قرن بیست و یکم

راز‌های گوگولیِ گوگل!

مروری بر تاریخچه اینترنت: آرپانت تا وب۳!

مبانی لینوکس و ابزار‌های شبکه

آماده‌سازی لَب: نصب لینوکس و داکر

مروری بر لینوکس: دستورات، پایپ‌لاین‌ها و استریم‌ها

مروری بر لینوکس: مدیریت فایل‌ها

سلام شبکه!

مرتب‌سازی پروژه

مروری بر لینوکس: مشاهده راحت‌تر فایل‌ها

مروری بر لینوکس: کاربرها، گروه‌ها و دسترسی‌ها

نبرد دسترسی

مروری بر اسکریپت‌نویسی بَش: متغیر، آرایه و هَش‌مَپ

مروری بر اسکریپت‌نویسی بَش: ساختار شرطی و حلقه‌ها

ماشین حساب بهتر!

محاسبه‌گر مساحت

متغیر‌های محیط‌سلیبی

دستورات ip و ifconfig

المپیک شبکه‌های کامپیوتری

دستورات traceroute ،ping و route

شبکه‌گردی

دستورات netstat و ss

مهندس سخت‌گیری شبکه!

کار با فایل‌های پیکربندی شبکه

ترویج شبکه‌‌کاری

آشنایی با دستورات curl و wget

استاد کرلر

آشنایی با دستورات tcpdump و tshark

معینه شارک!

آشنایی با دستورات dig ،nslookup و host

نیما نیم سیستم

آشنایی با مدل‌های شبکه

مدل‌های شبکه

پروتکل‌ها در شبکه

کپسوله‌سازی داده

سوئیچینگ مداری یا مدارگزینی: نگاه اجمالی

سوئیچینگ مداری یا مدارگزینی: تقسیم منابع

شبکه‌سناریو: مدل‌های شبکه ۱

بسته‌ها

انتقال بسته‌ها

مسیریابی در روترها

شبکه‌سناریو: مدل‌های شبکه ۲

مروری بر مدل‌های شبکه: مدارگزینی تا مسیریابی!

لایه اول: اپلیکیشن

نگاهی عمیق‌تر به لایه اپلیکیشن

سرویس‌های لایه انتقال

برنامه، پروتکل و آدرس‌دهی آن‌ها

وب و HTTP: نگاه اجمالی

وب و HTTP: قالب پیام‌های درخواست

وب و HTTP: قالب پیام‌های پاسخ

وب و HTTP: سرورهای پراکسی و کَش

وب و HTTP: هدرهای کَشینگ

وب و HTTP: مباحث تکمیلی

شبکه‌سناریو: تحلیل بحران در لایه‌های شبکه

پیام الکترونیکی یا ایمیل: نگاه اجمالی

پیام الکترونیکی یا ایمیل: پروتکل ارسال

پیام الکترونیکی یا ایمیل: پروتکل‌های دریافت

سیستم نام دامنه یا DNS: نگاه اجمالی

سیستم نام دامنه یا DNS: عملکرد DNS

سیستم نام دامنه یا DNS: رکوردها

سیستم نام دامنه یا DNS: پیام‌ها

سیستم نام دامنه یا DNS: مباحث تکمیلی

پروتکل انتقال فایل یا FTP: نگاه اجمالی

پروتکل انتقال فایل یا FTP: ساختار مکالمات

توزیع فایل همتا‌به‌همتا یا P2P: نگاه اجمالی

توزیع فایل همتا‌به‌همتا یا P2P: پروتکل BitTorrent

توزیع فایل همتا‌به‌همتا یا P2P: عملکرد BitTorrent

برنامه‌نویسی سوکت با UDP

برنامه‌نویسی سوکت با TCP

لایه دوم:‌ انتقال

نگاهی عمیق‌تر به لایه انتقال

تعامل لایه انتقال با لایه شبکه

مالتی‌پلکسینگ و دی‌مالتی‌پلکسینگ

پروتکل UDP: انتقال بدون اتصال

پروتکل UDP: سرویس تشخیص خطا

انتقال قابل اعتماد: چالش اول

انتقال قابل اعتماد: چالش دوم

انتقال قابل اعتماد: انتقال خط لوله‌ای

انتقال قابل اعتماد: مکانیزم GBN

انتقال قابل اعتماد: مکانیزم SR

پروتکل TCP: انتقال اتصال‌گرا

پروتکل TCP: ساختار سِگمنت‌ها

پروتکل TCP: زمان رفت‌وبرگشت یا RTT

پروتکل TCP: انتقال قابل اعتماد

پروتکل TCP: کنترل جریان

پروتکل TCP: مدیریت اتصالات

مبانی کنترل ازدحام در شبکه‌های کامپیوتری

کنترل ازدحام در TCP: رویکرد کلاسیک، بخش اول

کنترل ازدحام در TCP: رویکرد کلاسیک، بخش دوم

کنترل ازدحام در TCP: رویکرد کلاسیک، بخش سوم

کنترل ازدحام در TCP: رویکردهای پیشرفته

کنترل ازدحام در TCP: تسهیم عادلانه

پروتکل QUIC

لایه سوم: شبکه، صفحه داده

نگاهی عمیق‌تر به لایه شبکه

مسیریابی و ارسال پکت‌ها

آشنایی مقدماتی با صفحه کنترل

مدل سرویس شبکه

روترها: اجزای یک روتر

روترها: پورت‌های ورودی و ارسال مبتنی‌بر مقصد

روترها: عملیات سوئیچینگ

روترها: الگوریتم‌های زمان‌بندی پکت‌ها

پروتکل اینترنت یا IP: آدرس‌دهی، بخش اول

پروتکل اینترنت یا IP: آدرس‌دهی، بخش دوم

پروتکل اینترنت یا IP: ساختار دیتاگرام IPv4

پروتکل اینترنت یا IP: تکه‌تکه‌شدن دیتاگرام‌های IP

پروتکل اینترنت یا IP: اختصاص IP به‌صورت پویا با پروتکل DHCP

پروتکل اینترنت یا IP: سرویس NAT

پروتکل اینترنت یا IP: استاندارد IPv6

پروتکل اینترنت یا IP: رمزنگاری با IPsec

فورواردینگ تعمیم‌یافته و SDN

میدل‌باکس‌ها و کاربردهای آن‌ها

مفاهیم پیشرفته لایه شبکه: تونل‌زنی

مفاهیم پیشرفته لایه شبکه: مفهوم ENS

لایه سوم: شبکه، صفحه کنترل

مقدمه‌ای بر صفحه‌ی کنترل

الگوریتم‌های مسیریابی: نگاه اجمالی

الگوریتم‌های مسیریابی: حالت‌پیوند (LS)

الگوریتم‌های مسیریابی: بردارفاصله (DV)

شبکه‌سناریو: چالش‌های واقعی در مسیریابی

مسیریابی درون‌سیستمی (Intra-AS): پروتکل OSPF

مسیریابی بین ISPها (Inter-AS): پروتکل BGP

شبکه‌های نرم‌افزارمحور (SDN): معماری

شبکه‌های نرم‌افزارمحور (SDN): عملکرد

ICMP: پیام‌رسان ضروری لایه‌ی شبکه

ICMP: گزارش خطا

لایه چهارم: اتصال

معرفی لایه‌ی اتصال

خدمات لایه‌ی اتصال

تشخیص و تصحیح خطا: چرا و چگونه؟

تشخیص و تصحیح خطا: بررسی توازن

تشخیص و تصحیح خطا: روش‌های عملی

دسترسی چندگانه: مشکل «مهمانی شلوغ»

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های تقسیم کانال

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های دسترسی تصادفی - ALOHA

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های دسترسی تصادفی - CSMA

دسترسی چندگانه: پروتکل‌های نوبتی

آدرس‌دهی MAC و پروتکل ARP

فریم‌بندی و تکامل اترنت

سوئیچ لایه‌ی اتصال

مجازی‌سازی شبکه‌ی محلی

مقدمه‌ای بر MPLS

عملکرد MPLS

کاربردهای مدرن MPLS

معرفی شبکه‌های دیتاسنتر

معماری‌های مدرن دیتاسنتر

تولد یک هویت در شبکه با DHCP

ترجمه‌ی دوزبانه با DNS و ARP

ارتباط وب و تحویل محتوا

شبکه‌های بیسیم و سیار

مقدمه‌ای بر WiFi و استانداردهای IEEE 802.11

اسکن و اتصال در شبکه‌های بی‌سیم

پروتکل لایه MAC در شبکه‌های بی‌سیم

ساختار فریم در IEEE 802.11

شبکه‌سناریو: از 802.11b تا 802.11ax، مشکلات رایج شبکه‌های بی‌سیم

تحرک‌پذیری در یک IP Subnet

شبکه‌های بلوتوث (Bluetooth)

شبکه‌های سلولی، 4G و 5G

معماری و اجزای شبکه‌های سلولی 4G LTE

شبکه‌سناریو: چالش‌های لایه MAC و مدیریت انرژی در Wi-Fi

شبکه‌های سلولی نسل پنجم (5G)

رمزنگاری در شبکه‌های بی‌سیم

شبکه‌سناریو: چالش‌های تحرک‌پذیری و پایداری

شبکه‌تمرین: بیسیم تا رمزنگاری در شبکه‌های بیسیم

ادامه راه

پشتیبانی شبکه: نقشه راه و ابزار

پشتیبانی شبکه: یک روز از دید پشتیبان شبکه

مدیریت شبکه: دیدپذیری و نگهداری هوشمند

مدیریت شبکه: یک روز از دید ادمین شبکه

مهندسی شبکه: طراحی، استقرار و خودکارسازی

مهندسی شبکه: یک پروژه چندماهه از دید مهندس شبکه

سایر مشاغل حوزه شبکه

| %video:/video/player/eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJ2aWRlb191cmwiOiJodHRwczovL3N0cmVhbS5xdWVyYXZpZGVvLmlyL2NvbGxlZ2UvZTliMjY3Y2ItYjMwMy00YzFlLWFhOTAtNDI1OTJhZDM5NDU5L3BsYXlsaXN0Lm0zdTgiLCJ0aHVtYm5haWxfdXJsIjoiIiwiZXhwaXJlc19hdCI6MTc4NTM2NjA5MX0.Hg4qQFvdjCPT9ljJbjMOlB9PjzhfEZkPEmFN-mz9TGU% |
| :--------------------: |

هر بار که یک پیام ارسال می‌کنید، ویدیویی را آنلاین تماشا می‌کنید یا حتی این صفحه را باز می‌کنید، در حال استفاده از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین ساخته‌ی دست بشر هستید: **شبکه‌ی جهانی اینترنت**. اما این دنیای متصل چگونه کار می‌کند؟ چگونه داده‌ها در کسری از ثانیه از یک قاره به قاره‌ی دیگر سفر می‌کنند؟ چگونه یک ویدیو از آن سوی دنیا فوراً روی صفحه نمایش شما پخش می‌شود؟ چطور میلیاردها دستگاه به‌طور همزمان با یکدیگر صحبت می‌کنند بدون آن‌که هرج‌ومرجی به پا شود؟ و اصلاً اینترنت واقعاً چیست؟

![](https://quera.org/qbox/download/DPpcPjuZJa/%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87.png)

**شبکه‌های کامپیوتری**، ستون فقرات دنیای دیجیتال مدرن هستند. این دانش دیگر یک مهارت جانبی نیست، بلکه **یک زبان مشترک و بنیادی** برای هر کسی است که در حوزهٔ فناوری فعالیت می‌کند. فرقی نمی‌کند یک **توسعه‌دهنده‌ی نرم‌افزار** باشید که می‌خواهد عملکرد اپلیکیشن خود را بهینه کند، یک **متخصص *DevOps*** که زیرساخت‌های ابری را مدیریت می‌کند، یا یک **کارشناس امنیت** که از داده‌ها در برابر تهدیدات محافظت می‌کند؛ درک عمیق از شبکه، کلید موفقیت شماست.

این کالج، دروازه‌ی ورود شما به این دنیای شگفت‌انگیز است. ما به شما نشان می‌دهیم که در پس پرده‌ی ارتباطات دیجیتال چه می‌گذرد و چگونه می‌توانید با تسلط بر این مفاهیم، به متخصصی توانمندتر تبدیل شوید و سیستم‌هایی طراحی کنید که **مقیاس‌پذیر**، **پایدار** و **در برابر تهدیدات مقاوم** باشند.


# چرا کالج شبکه‌های کامپیوتری کوئرا؟

در کوئرا کالج، ما معتقدیم که یادگیری مفاهیم بنیادی نباید خسته‌کننده باشد. به همین دلیل، این دوره را طوری طراحی کرده‌ایم که هم **عمیق و علمی** باشد و هم **جذاب و کاملاً عملی**. برای تسلط بیشتر شما، **تمرینات کاربردی‌** در موضوعات مختلف طراحی شده‌است تا آموخته‌های خود را در قالب چالش‌های عملی مانند تحلیل بسته‌های شبکه و کار با ابزارهای خط فرمان محک بزنید.

+ **یادگیری از پایه:** ما از صفر شروع می‌کنیم و شما را قدم‌به‌قدم با مفاهیم اصلی مانند مدل‌های لایه‌ای ***OSI*** و ***TCP/IP***، پروتکل‌های کلیدی و ابزارهای ضروری شبکه در محیط **لینوکس** آشنا می‌کنیم.
+ **تمرکز بر کاربرد:** ما هر مفهوم را با **مثال‌های دنیای واقعی** و **سناریوهای عملی** به شما آموزش می‌دهیم.
+ **گواهی معتبر:** در پایان دوره و پس از کسب موفقیت در آزمون‌ها و تمرین‌ها، **گواهی معتبر دوره‌ی آموزش عملی شبکه‌های کامپیوتری** را دریافت خواهید کرد که نشان‌دهنده‌ی سطح مهارت و دانش شماست.
+ **ارتباط با مربیان:** در طول آموزش می‌توانید با برقراری ارتباط با مدرسین دوره و طرح سؤال‌هایتان، روند یادگیری خود را تسریع کنید.

# در این دوره به چه سوالاتی پاسخ می‌دهیم؟

+ اینترنت واقعاً چیست و چگونه کار می‌کند؟
+ دستگاه‌ها چگونه یکدیگر را در این دنیای عظیم پیدا می‌کنند؟ (راز آدرس‌های *IP*)
+ پروتکل چیست و چرا به آن «قوانین راهنمایی و رانندگی» اینترنت می‌گویند؟
+ داده‌ها چگونه سالم و بدون خطا به مقصد می‌رسند؟ (داستان *TCP*)
+ وقتی آدرس یک سایت را در مرورگر وارد می‌کنید، دقیقاً چه اتفاقی در پشت صحنه رخ می‌دهد؟
+ چگونه می‌توانیم این ترافیک دیجیتال را مشاهده و مانند یک کارآگاه تحلیل کنیم؟

و ده‌ها سوال دیگر که به شما کمک می‌کند زیرساخت دنیای مدرن را درک کنید.

# اهداف کالج

هدف اصلی این دوره آموزشی، ایجاد یک **درک عمیق و ساختاریافته از شبکه‌های کامپیوتری** است. ما می‌خواهیم در پایان این دوره، شما فقط مجموعه‌ای از اطلاعات را حفظ نکرده باشید، بلکه یک **دید مهندسی و تحلیلی** نسبت به شبکه‌ها پیدا کنید. پس از اتمام این دوره، شما قادر خواهید بود:

1. **اینترنت را رمزگشایی کنید:** فرایند کامل ارسال یک درخواست از مرورگر تا سرور و بازگشت پاسخ را درک و تحلیل کنید.
2. **با اعتمادبه‌نفس از ابزارها استفاده کنید:** با ابزارهای خط فرمان مانند `ping`، `traceroute` و `netstat` به‌راحتی کار کرده و مشکلات شبکه را شناسایی کنید.
3. **زبان مشترک فناوری را بیاموزید:** با تسلط بر مفاهیمی مانند *DNS ،TCP/UDP ،IP* و *HTTP*، با دیگر متخصصان حوزه‌ی فناوری به زبان مشترک صحبت کنید.
4. **پایه‌ای محکم برای آینده بسازید:** خود را برای ورود به حوزه‌های پیشرفته‌تری مانند **امنیت سایبری**، **مدیریت سیستم** و **رایانش ابری** آماده کنید.


# روند کالج
کالج شبکه‌های کامپیوتری از ۱۱ فصل تشکیل شده‌ است. در ابتدا همه فصل‌ها به جز فصل اول قفل هستند. پس از کسب **درصد پیشرفت موردنیاز در هر فصل**، فصل‌های بعدی برای شما باز می‌شوند. این دوره یک مسیر یادگیری ساختاریافته و تعاملی است. ما شما را در این سفر تنها نمی‌گذاریم و با چالش‌های متنوع، مهارت‌هایتان را به سطح بالاتری می‌رسانیم. در این کالج با بخش‌های زیر روبه‌رو می‌شوید:

+ **درس‌نامه‌های جامع و روان:** محتوای آموزشی در درس‌نامه‌های متنی و ویدیویی به‌صورت گام‌به‌گام ارائه می‌شود.
+ **تمرین‌های چالشی و متنوع:** یادگیری واقعی با تمرین اتفاق می‌افتد. شما با انواع مختلفی از تمرین‌ها روبرو خواهید شد:
	+ **شبکه‌سنج:** چالش‌های تستی و چندگزینه‌ای برای سنجش درک شما از مفاهیم.
	+ **شبکه‌سناریو:** طرح سناریوهایی برای به چالش کشیدن قوه‌ی تحلیل شما.
	+ **شبکه‌تمرین:** برای کسب مهارت عملی در استفاده از ابزارها و خط فرمان.
	+ **شبکه‌لب:** شبیه‌ساز سفارشی‌شده‌ی *GNS3* برای درک کامل شبکه.

در صفحه‌ی هر درس‌نامه یک دکمه‌ی **«خواندم»** وجود دارد که پس از خواندن درس‌نامه، با علامت زدن آن، درصد پیشرفت شما بیشتر می‌شود. همچنین به‌ازای هر تمرینی که حل کنید، درصد پیشرفت شما افزایش می‌یابد.

# در این مسیر تنها نیستید!

یادگیری یک مسیر شخصی است، اما نباید تنها باشید. ما دو ابزار قدرتمند را برای پشتیبانی از شما فراهم کرده‌ایم:

+ **بخش مربی‌گری (سؤال خصوصی):** هر جا به مشکل برخوردید یا سؤالی داشتید، تیم مربیان ما از طریق **سؤال خصوصی** آماده‌ی کمک به شما هستند تا هیچ ابهامی باقی نماند.
+ **بخش گفت‌وگو (کامنت‌ها):** از تجربیات دیگر دانشجویان استفاده کنید، راه‌حل‌های مختلف را بررسی کنید و با طراحان دوره در ارتباط باشید. این فضا بهترین مکان برای یادگیری جمعی است و البته مربیان نیز به‌طور مرتب در این بخش پاسخ‌گو خواهند بود.


# امتیازدهی

در این دوره، هر **تمرین** از امتیازی مخصوص برخوردار است که پس از حل آن امتیاز به شما اختصاص می‌یابد. می‌توانید از این امتیازات برای خرید راه‌حل‌های تمرین‌ها استفاده کنید. پیشنهاد می‌کنیم تا جای ممکن از خرید راه‌حل‌ها خودداری کنید، تا هم مباحث را بهتر فراگیرید و هم امتیاز شما برای **گواهی نهایی** دوره بالا بماند؛ زیرا گواهی شما شامل سطح مهارت و تسلط شما خواهد بود که براساس امتیازتان تعیین می‌شود.

آموزش عملی شبکه‌های کامپیوتری