شرایط اجتماعی و زندگی در ایران

از بررسی آمار به‌دست‌آمده از نتایج نظرسنجی می‌توان دریافت که در یک جمع ۱۰ نفره نسل Z، فقط ۲ نفر قصد ماندن در ایران را دارند، ۵ نفر قصد مهاجرت دارند و ۳ نفر هم در خصوص تصمیم خود هنوز به اطمینان کامل نرسیده است. از هر ۱۰ برنامه‌نویس خانم در سنین کمتر از ۳۰ سال، ۶ نفر قصد مهاجرت دارند. از هر ۱۰ نفری که در دهه ۳۰ یا ۴۰ زندگی خود است، فقط ۳ نفر قصد مهاجرت دارند و این عدد برای افراد بالای ۵۰ سال فقط ۱ نفر است.

دلایلی برای ماندن

وابستگی‌های خانوادگی و عاطفی با اختلاف مهم‌ترین دلیل ماندن در حدود ۶۰ درصد افراد چه حرفه‌ای و چه تازه‌کاری است که فعلاً قصد مهاجرت ندارند. عمده دیگر این افراد نیز می‌خواهند بمانند تا تلاش کنند وضعیت موجود کشور موجود را به سهم خود بهبود دهند. سختی‌های مهاجرت در کنار مشکلات مالی نیز از جمله سایر دلایلی هستند که این دسته افراد به‌خاطر آن قید مهاجرت را زده‌اند.

دلایلی برای رفتن

آمار دو سال اخیر نظرسنجی کوئرا نشان می‌دهد که انگیزه اصلی مهاجرت بیش از ۷۰ درصد جامعه آماری، چه حرفه‌ای و چه تازه‌کار، رسیدن به کیفیت زندگی بهتر و برای ۶۰ درصد افراد، بهبود شرایط اقتصادی و مالی است. تقریباً یک‌سوم جامعه آماری مورد‌بررسی نیز بنا به دلایلی مانند آزادی‌های اجتماعی فرهنگی، دسترسی به فناوری‌های پیشرفته و صرفاً دوری از شرایط و محدودیت‌های ایران قصد مهاجرت دارد. تازه‌کارها تقریباً ۲٫۵ برابر حرفه‌ای‌ها به دلیل ادامه تحصیل قصد مهاجرت دارند؛ در‌حالی‌‌که بهبود شرایط اقتصادی و دوری از شرایط و محدودیت‌ها برای حرفه‌ای اهمیت بالاتری دارد.

وقتی تقریباً ۹۷ درصد یک جامعه، چه تازه‌کار و چه حرفه‌ای به‌صورت روزانه حداقل ۱ ساعت از زمان مفید کاری خود را صرف دورزدن فیلترینگ و تحریم‌های بین‌المللی می‌کنند؛ یعنی بحران فیلترینگ و تحریم از یک «مشکل موردی» به یک «رنج همگانی» تبدیل شده است. با تکیه بر آمار به‌دست‌آمده از نظرسنجی جامعه برنامه‌نویسان ۱۴۰۴ کوئرا و کمی محاسبه، می‌توان گفت که به طور متوسط هر فرد تقریباً یک روز در یک هفته کاری خود را صرف دورزدن تحریم‌ها و فیلترینگ می‌کند.

در جامعه آماری دومین نظرسنجی جامعه برنامه‌نویسی کوئرا؛ کارمندان تمام‌وقت یا نیمه‌وقت و صاحبان کسب‌وکار، چیزی در حدود نیمی از آمار را به خود اختصاص داده‌اند که دوسوم آن‌ها حرفه‌ای هستند. ۲ سؤال مربوط به بحران جنگ ۱۲ روزه اختصاصاً فقط از این دسته افراد پرسیده شد.

تقریباً ۸۲ درصد این جامعه آماری اذعان داشته‌اند در سازمانی که مشغول به فعالیت در آن هستند، تعدیل نیرو به دلیل اثرات مستقیم «جنگ ۱۲ روزه» رخ نداده است. شاید عدد ۱۸ نفر تعدیل‌شده از هر ۱۰۰ شاغل تمام‌وقت و نیمه‌وقت کم به نظر برسد؛ اما عددی است که در مقیاس بزرگ‌تر و حتی در سطح کشور می‌تواند نگران‌کننده باشد.

در دوره بحران «جنگ ۱۲ روزه»، محدودیت اینترنت حتی از استرس و فشار ذهنی هم چالش سخت‌تری بود. بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان عنوان کرده‌اند که در دوره جنگ ۱۲ روزه، «دشواری در ارتباطات کاری بر اثر محدودیت اینترنت» تأثیرگذارترین عامل منفی در روندهای کاری‌شان بوده؛ درحالی‌که «افزایش استرس و فشار ذهنی» با درصدی کمی کمتر، دومین عامل مهم بوده است. در حدود یک‌پنجم نیز به ناچار اولویت‌های کاری خود را تغییر داده‌اند و در حدود یک‌ششم افراد نیز کاهش درآمد را تجربه کرده‌اند. البته برای کمی کمتر از یک‌پنجم این افراد نیز تغییری در وضعیت کسب‌و‌کارشان ایجاد نشده است یا حتی برای درصد اندکی تأثیر مثبت نیز داشته است.